İsveçin Karolinska İnstitutunun alimləri yaşla birlikdə əzələlərdə və qan damarlarında toplanan genetik dəyişikliklərin əzələləri zəiflətdiyini və damar sisteminin qocalmasını sürətləndirdiyini aşkar ediblər. Bu kəşf yaşa bağlı xəstəliklərin müalicəsində kömək edə bilər.
Editor.az xəbər verir ki, tədqiqat Nature Aging jurnalında dərc olunub.
Qeyd olunub ki, söhbət somatik mutasiyalardan gedir – hüceyrənin bölünməsi zamanı xarici amillər və ya təsadüfi nasazlıqlar səbəbindən həyat boyu hüceyrənin DNT-sində yaranan xətalar. Onların xərçəngə səbəb olduğu bilinir, lakin onların digər proseslərdəki rolu uzun müddətdir mübahisəlidir.
“Biz müəyyən etdik ki, əzələ hüceyrələrində və qan damarlarında yığılan mutasiyalar onların funksiyasını və bərpa olunma qabiliyyətini pozur. Və məhz bu qabiliyyət yaşla birlikdə tədricən azalır”, – Karolinska İnstitutunun tədqiqat rəhbəri professor Maria Eriksson bildirib.
2003-cü ildə Eriksson tez qocalma ilə xarakterizə olunan nadir uşaqlıq xəstəliyi olan progeriyanın genetik səbəbini kəşf edib. İndi onun komandası oxşar mutasiyaların və əlaqəli protein progerinin xroniki böyrək xəstəliyi olan yetkin xəstələrdə də görülə biləcəyini göstərib. Siçanlarda progerin istehsal edən hüceyrələr qan damarlarının divarları boyunca yığınlar əmələ gətirir, toxumaların zədələnməsinə səbəb olur və damarların qocalmasını sürətləndirir.
Alimlər eyni mutasiyaların əzələlərə necə təsir etdiyini də araşdırıblar. Onlar müəyyən ediblər ki, mutasiyalar yığıldıqca əzələlər daha yaxşı sağalır, ölçü və kütlədə kiçilir və tutma gücünü əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Məhz somatik mutasiyalar qocalma prosesini sürətləndirə və toxuma funksiyasını azalda bilər.
“Mutasyonların müxtəlif orqanların funksiyalarına necə təsir etdiyini başa düşmək, yaşa bağlı xəstəliklər üçün yeni biomarkerlər və müalicələr hazırlamağa kömək edəcək. Bundan əlavə, nəticələrimiz nadir xəstəliklərin öyrənilməsinin dəyərini nümayiş etdirir, onlar daha çox yayılmış xəstəliklərin müalicəsi yollarını təklif edə bilər”, – Eriksson vurğulayıb.
//Gülnarə Abasova, Editor.az