Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin (PNRPU) alimləri orqanizmə təsir etmədən şirin dad verən adi qamış şəkərinə ən təsirli alternativləri müəyyən ediblər.
Editor.az xəbər verir ki, bu barədə elmi qurumun mətbuat xidmətindən məlumat verilib. İnsanların ən çox istehlak etdiyi şəkər növü qlükoza və fruktozadan ibarət disakarid olan saxarozadır. Bədəni enerji ilə təmin edirlər, lakin vacib hesab edilmirlər, çünki bədən digər karbohidratlardan qlükoza əldə edə bilər. Bəzi hallarda bədən şəkəri düzgün emal edə bilmir. Məsələn, bu diabetdə olur. Şəkər sorulmazsa, qanda qalır və bu, hiperglisemiyaya səbəb ola bilər. Eyni zamanda, hüceyrələr lazımi enerjini almır, bu da ən azı yorğunluğa səbəb olur.
Qanda həddindən artıq qlükoza qan damarlarına və sinirlərə zərər verə bilər, həmçinin müxtəlif ağırlaşmaların riskini artırır. İnsulin çatışmazlığı və ya insulin müqaviməti olduqda, orqanizm vəziyyəti pisləşdirə bilən stress hormonlarının (məsələn, adrenalin) sərbəst buraxılması da daxil olmaqla, kompensasiya mexanizmlərini işə salır. PNRPU qeyd edib ki, müasir dadlandırıcılar həddindən artıq kalori istehlakının və orqanizmdə qlükoza yığılmasının qarşısını almağa imkan verir. Məsələn, dəyişdirilmiş saxaroza molekulundan əldə edilən sukraloza adi şəkərdən təxminən 600 dəfə şirindir, lakin metabolizə olunmur və bədəni sidikdə tərk edir. Stevia şəkərdən 200-400 dəfə şirin olan təbii bitki tatlandırıcısıdır. Stevia tərkibindəki aktiv birləşmələr – steviozidlər bədən tərəfindən udulmur və kalori vermir.
Sakkarin şəkərdən 300-400 dəfə şirin olan başqa bir tatlandırıcıdır. Sağlamlıq üçün təhlükəsiz sayılır və bir çox məhsulda E954 qida əlavəsi adı altında mövcuddur. Digər iki tatlandırıcı: aspartam və eritritol. Aspartam iki amin turşusundan ibarətdir: fenilalin və aspartik turşu. Aspartam şəkərdən 200 dəfə şirindir və tez-tez mikrodozlarda istehlak olunur. Eritritol bitkilərdən və ya fermentləşdirilmiş şəkərdən əldə edilir, qlükoza səviyyəsinə təsir etmir və insulin istehsalına səbəb olmur. Eritritolun bədən tərəfindən qismən udulmasına baxmayaraq, onun kalorili məzmunu qamış şəkərindən 16 dəfə aşağıdır – 100 qram məhsula 400-ə qarşı 24 kilokaldır.
//Gülnarə Abasova, Editor.az