Qara dəniz gərginliyi artdıqca Türkiyə ilə Rusiya arasında nə baş verir?backend

Qara dəniz gərginliyi artdıqca Türkiyə ilə Rusiya arasında nə baş verir?

  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki

İyulun 17-də Rusiya Taxıl Sazişində iştirakını dayandırdıqdan və Taxıl Dəhlizi təşəbbüsünü faktiki olaraq dayandırdıqdan sonra Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi ilə gərginlik mərkəzlərindən birinə çevrilən Qara dənizdə sular istiləşməyə davam edir.

Türkiyənin Rusiya ilə münaqişədən yayınması işğal cəhdinin başlanğıcından bəri qəbul etdiyi tarazlıq rolunu saxladığını göstərir. May ayında keçiriləcək prezident və ümumi seçkilər öncəsi Moskva ilə Ankara arasında isti münasibətlər olub. Bununla belə, son aylarda iki ölkəni üz-üzə gətirə biləcək bəzi məsələlər var. Ukrayna prezidenti Vlodimir Zelenskinin iyulun əvvəlində İstanbula səfəri zamanı Ankara Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünə tam dəstəyini bildirib. Əsir mübadiləsi müqaviləsinə əsasən, müharibənin sonuna qədər Türkiyədə qalmalı olan Azov batalyonunun komandirləri azad edilib. Nəhayət, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan İsveçin NATO üzvlüyünə yaşıl işıq yandırıb. Rusiya lideri Vladimir Putin iyulun 17-də bəyan edib ki, ölkəsi Türkiyə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının vasitəçiliyi ilə keçən il Ukrayna taxılının Qara dənizdən təhlükəsiz daşınmasına icazə verən sazişdən çıxıb.

Avqustun 6-da Rusiya qüvvələri Türkiyənin beynəlxalq miqyasda məşhur dron nəhəngi “Baykar”ı təchiz edən Ukraynanın mühərrik istehsalçısı “Motor Sich”i vurub. Şirkətin TB2 pilotsuz təyyarələri Ukraynanın Rusiya qüvvələrinə qarşı müdafiəsində mühüm rol oynayıb. “Defence News”a danışan yüksək səviyyəli türk diplomat hücumu “Türkiyənin bir neçə cəhdi barədə Rusiyanın simvolik xəbərdarlığı” kimi qiymətləndirib. Avqustun 13-də Rusiya qüvvələri Qara dənizdə “Şükrü Okan” gəmisinə basqın edib. Moskva Şükrü Okanın basqınının görüntülərini yayıb. Ancaq ictimai rəydə Ankara hücuma adekvat cavab vermədiyi düşüncəsi yaranıb.

“Al Monitor”un müxbiri Barin Kayaoğluna danışan analitik Yörük Işık Rusiyanın Ukraynadakı müharibəyə görə ciddi problem yaşadığını, amma Türkiyə tərəfi üstünlüklərindən istifadə etmədiyini deyib. Işık əlavə edib ki, Ankaranın nisbi susqunluğu Moskvanı Taxıl Müqaviləsinə qayıtmağa razı salmaq səyləri ilə bağlı ola bilər.

Digər tərəfdən, Kadir Has Universitetinin Beynəlxalq Əlaqələr üzrə professoru Onur İşi Türkiyənin yanaşmasını Rusiya ilə Qərb arasında balans yaratmaq səyləri kimi dəyərləndirib. “Al-Monitor”a danışan Leyborist bildirib ki, Qərblə daha sıx münasibətlər Rusiyadan ayrılmaq demək deyil, lakin Qərbin Rusiyaya qarşı sanksiyalarına qeyd-şərtsiz əməl etmək Türkiyə üçün əlverişli plan deyil, mümkün də deyil.

Baş verənlər fonunda Ərdoğanla Putinin isə yaxın gələcəkdə üz-üzə gəlib-gəlməyəcəyi maraq doğurur.

//Gülnarə Abasova, Editor.az