Beynəlxalq alimlər qrupu son tədqiqatlarında göstərib ki, müntəzəm güc məşqləri beynin bioloji yaşlanmasını yavaşlada və yaşlılıq dövründə kognitiv funksiyaların qorunmasına kömək edə bilər.

Editor.az xəbər verir ki, tədqiqat GeroScience jurnalında nəşr olunub.

Fiziki fəaliyyətin yaddaşı gücləndirdiyi və demensiya riskini azaltdığı əvvəldən məlumdur, lakin əksər araşdırmalar aerobik məşqlərə diqqət yetirib. Güc məşqlərinin beyin üzərindəki ümumi təsiri hələ tam öyrənilməyib.

Bu təsiri qiymətləndirmək üçün alimlər “beyin saatları” adlanan, beynin bioloji yaşını təyin edən riyazi modellərdən və MRI məlumatlarından istifadə ediblər. Bioloji yaş, şəxsin həqiqi yaşından aşağı olduqda, daha sağlam yaşlanmaya işarə edir.

Adolfo Ibáñez Universitetinin Qlobal Beyin Sağlamlığı İnstitutunun professoru və Latın Amerikası Beyin Sağlamlığı İnstitutunun direktoru Agustín Ibáñez açıqlayıb:
“Biz həqiqi bir müdaxilənin – yəni güc məşqlərinin – beyin yaşlanmasının gedişatını dəyişib dəyişdirə biləcəyini anlamaq istədik.”

Model əvvəlcə 2400-dən çox sağlam insandan əldə edilən məlumatlarla təlimləndirildi, daha sonra isə 62–70 yaş arası 309 könüllüdən ibarət qrupa tətbiq olundu. İştirakçılar üç qrupa bölündü: həftədə üç dəfə intensiv güc məşqləri edənlər, orta səviyyədə məşq edənlər (evdə edilən məşqlər daxil olmaqla) və məşq etməyən nəzarət qrupu.

Bir il sonra məşq edənlərdə nəzərə çarpan dəyişikliklər müşahidə edildi. Diqqət və planlaşdırmadan məsul beyin bölgələri arasındakı əlaqələr gücləndi və bioloji beyin yaşları orta hesabla 1,4–2,3 il azaldı. Bu təsir iki il sonra da davam etdi. Daha önəmlisi, dəyişikliklər yalnız fərdi bölgələrdə yox, bütün beyində özünü göstərdi. Bu, fiziki fəaliyyətin damar, metabolik və antiinflamatuar mexanizmlər vasitəsilə sistemli təsir göstərə biləcəyini düşündürür.

Üstəlik, orta səviyyəli məşqlərlə belə əhəmiyyətli effekt müşahidə olundu. Daha intensiv məşq həmişə nisbətən daha böyük nəticələr vermədi. Məşq etməyən nəzarət qrupunda isə oxşar dəyişiklik qeydə alınmadı.

Ibáñez qeyd edib: “Bu, sözün əsl mənasında gəncləşmə deyil, daha sağlam bir yaşlanma prosesinə keçiddir”.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, araşdırma sağlam yaşlı yetkinlər üzərində aparılıb və nəticələr digər qruplara tam şəkildə tətbiq oluna bilməz. Həmçinin, “beyin yaşı” mütləq bir dəyər deyil, ehtimallı göstəricidir.

Buna baxmayaraq, tədqiqat göstərir ki, güc məşqləri beyin sağlamlığını qorumaq və yaşla əlaqədar kognitiv zəifləmə riskini azaltmaq üçün əhəmiyyətli vasitə ola bilər.

//Gülnarə Abasova, Editor.az