Şəkərsiz və aşağı kalorili məhsullarda geniş istifadə olunan bəzi şəkər əvəzedicilərinin orqanizmə təsiri ilə bağlı yeni araşdırmanın nəticələri diqqət çəkib. Alimlər müəyyən ediblər ki, sukraloza və steviya bağırsaq mikrobiomunda uzunmüddətli dəyişikliklər yarada bilər və bu dəyişikliklərin bir hissəsi maddələri qəbul etməyən sonrakı nəsillərdə də müşahidə oluna bilər.

Editor.az xəbər verir ki, araşdırma Frontiers in Nutrition jurnalında dərc edilib.

Çilidəki universitetlərdən birinin alimləri Fransiska Konçi Selumenin rəhbərliyi ilə üç nəsli əhatə edən 47 siçan üzərində təcrübə aparıblar. Heyvanların bir qrupuna sukraloza, digərinə isə steviya verilib. Tədqiqatçılar daha sonra heyvanların bağırsaq mikrobiomunun tərkibini, qlükozaya tolerantlığını və genlərin aktivliyini araşdırıblar. Eyni zamanda müşahidə olunan dəyişikliklərin sonrakı nəsillərdə davam edib-etmədiyi də izlənilib.

Nəticələr göstərib ki, həm sukraloza, həm də steviya bağırsaq mikrobiomunun tərkibinə təsir edib və faydalı bakteriyalar tərəfindən yaradılan bəzi birləşmələrin səviyyəsini azaldıb. Alimlərin müşahidələrinə görə, sukralozanın təsiri steviya ilə müqayisədə daha güclü və uzunmüddətli olub.

Tədqiqat zamanı qlükozaya tolerantlıq və bəzi genlərin aktivliyi ilə bağlı dəyişikliklərin ilkin təsirdən iki nəsil sonra da müşahidə edildiyi müəyyənləşdirilib. Həmin nəsillər isə özləri heç bir şəkər əvəzedicisi qəbul etməyiblər.

Tədqiqatçılar bu nəticənin bağırsaq mikrobiomunda baş verən dəyişikliklərlə və ya epigenetik mexanizmlərlə əlaqəli ola biləcəyini ehtimal edirlər. Bununla belə, alimlər insanlarda da eyni təsirlərin baş verdiyini təsdiqləyən kifayət qədər sübutun olmadığını vurğulayırlar.

Mütəxəssislərin fikrincə, araşdırmanın nəticələrini insan sağlamlığı üçün birbaşa təhlükə kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Çünki tədqiqat yalnız siçanlar üzərində aparılıb və əldə olunan nəticələrin insan orqanizminə eyni şəkildə tətbiq edilə biləcəyi hələ məlum deyil.

Araşdırmanın müəllifləri də nəticələrin panika yaratmaq üçün deyil, şəkər əvəzedicilərinin uzunmüddətli təsirlərinin daha geniş şəkildə öyrənilməsinin vacibliyinə diqqət çəkmək baxımından əhəmiyyətli olduğunu bildiriblər.

Beləliklə, yeni tədqiqat sukraloza və ya steviyanın insan sağlamlığı üçün mütləq təhlükəli olduğunu sübut etmir. Bununla yanaşı, əldə olunan nəticələr bu maddələrin bağırsaq mikrobiomu və maddələr mübadiləsinə mümkün uzunmüddətli təsirlərinin daha ətraflı araşdırılmasına ehtiyac olduğunu göstərir.

//Gülnarə Abasova, Editor.az