İnsan həyatında bəzən qəribə məqamlarla üzləşir: hər şey yaxşı gedərkən qəfil uğursuzluqlar başlayır, səbəbsiz yorğunluq yaranır, planlar ard-arda pozulur. Bu hallar çox vaxt “təsadüf” kimi qəbul edilsə də, həm xalq inanclarında, həm də dini mənbələrdə bunun adı var – bədnəzər.

Musavat.com xəbər verir ki, İslamda bu anlayış açıq şəkildə qəbul olunur və onun təsiri barədə Peyğəmbərimiz Məhəmməd peyğəmbər (s.ə.s) belə buyurub:

“Göz (nəzər) haqdır.”
(Buxari, Müslim)

Bu hədis göstərir ki, insanın baxışı – xüsusilə həsəd və ya həddindən artıq heyranlıqla qarışdıqda – qarşı tərəfə mənfi təsir göstərə bilər.

İnsan özünə də nəzər edə bilər

Ən maraqlı və çoxlarının bilmədiyi məqam isə budur: insan özünə də nəzər edə bilər.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd peyğəmbər (s.ə.s) buyurur:

“Sizdən biriniz özündə və ya qardaşında xoşuna gələn bir şey gördükdə, onun üçün bərəkət diləsin.”
(İbn Macə)

Bu isə o deməkdir ki:

insan öz uğuruna baxarkən belə ehtiyatlı olmalıdır;

özünü bəyəndiyi anda belə Allahı xatırlamalıdır.

Doğmaların baxışı da təsir edə bilər

Bədnəzər yalnız yad insanlardan gəlmir. Ən yaxınlarımız – dost, qohum, hətta ailə üzvləri belə fərqində olmadan təsir göstərə bilər.

Peyğəmbərimiz Məhəmməd peyğəmbər (s.ə.s) xəbərdarlıq edir:

“Nə üçün sizdən biri qardaşını öldürür? Xoşuna gələn bir şey gördükdə ‘Allahım, bərəkət ver’ desin.”

“Bir söz” həqiqətən qoruyur

İslamda bədnəzərdən qorunmaq üçün çox sadə, amma güclü bir yol göstərilir:

“Maşallah” – Allah belə istəyib

“Allahummə bərik” – Allahım, bərəkət ver

Bu sözlər:

neməti qoruyur;

mənfi təsirin qarşısını alır;

insanı həm mənəvi, həm də psixoloji olaraq gücləndirir.

Bədnəzər və cadu: qorxu haradan gəlir?

Tarix boyu müxtəlif mədəniyyətlərdə “göz dəyməsi” və “cadu” anlayışı mövcud olub. Qədim inanclara görə:

baxış bir növ enerji ötürür;

həsəd və heyranlıq bu enerjini dəyişir;

nəticədə qarşı tərəfdə uğursuzluq yaranır.

Cadugərlərlə bağlı təsəvvürlərdə isə:

tilsimlər;

yazılar;

gizli ayinlər

kimi elementlər ön plana çıxır.

Lakin İslam bu məsələdə balanslı mövqe ortaya qoyur.

İslam nə deyir?

Peyğəmbərimiz Məhəmməd peyğəmbər (s.ə.s) buyurub:

“Kim cadugərə gedər və dediklərini təsdiq edərsə, nazil olana küfr etmiş olar.”

Bu hədis göstərir ki:

cadunun müəyyən təsiri qəbul olunur;

lakin ona inanıb yönəlmək qadağandır.

Qurani-Kərimdə də qeyd olunur ki:

“Onlar Allahın izni olmadan heç kimə zərər verə bilməzlər.”

Qərb yanaşması: psixoloji təsir

Müasir psixologiyada isə bu hallar çox vaxt belə izah olunur:

qorxu və stress;

mənfi inanc;

“nocebo effekti” (insanın inandığı mənfi təsiri yaşaması).

Yəni insan bəzən inandığı qorxunu öz üzərində reallaşdırır.

Qorunma yolları

İslamda qorunma üsulları sadə və aydındır:

Quran ayələri:

Ayətül-Kürsi

Fələq və Nas surələri

Davranış:

cadugərlərə müraciət etməmək;

qorxuya qapılmamaq;

Allaha təvəkkül etmək

Dil ilə qorunma:

“Maşallah”

“Allahummə bərik”

Bədnəzər və cadu mövzusu nə qədər mistik və qorxulu görünsə də, həqiqət sadədir:

İnsan özünə də, başqasına da nəzər edə bilər;

Doğmaların baxışı belə təsir göstərə bilər;

Amma ən güclü qorunma sadə bir sözdə gizlidir.

“Maşallah” demək – bəzən insanı görünməyən təhlükədən qoruyan ən güclü qalxandır.