Avropanın bir sıra ölkələrində əhali mümkün fövqəladə vəziyyətlərə hazır olmağa çağırılır. Böyük Britaniya vətəndaşlara ən azı üç günlük, Norveç bir həftəlik, Almaniya isə imkan daxilində 10 günlük ərzaq və zəruri ehtiyat toplamağı tövsiyə edir. Avropa Komissiyasının açıqladığı yeni hazırlıq planı isə böhran zamanı ilk 72 saatın necə keçirilməli olduğuna diqqət çəkir.
Bu çağırışlar dünyada artan geosiyasi gərginliklər, müharibə təhlükəsi, təbii fəlakətlər, kiberhücumlar və kritik infrastruktura qarşı mümkün təxribatlar fonunda gündəmə gəlib.
ABŞ-da fövqəladə xəbərdarlıq sistemi sınaqdan keçiriləcək
ABŞ-da Federal Fövqəladə Halların İdarə Olunması Agentliyi (FEMA) və Federal Rabitə Komissiyası (FCC) noyabrın 17-də ölkə üzrə fövqəladə xəbərdarlıq sisteminin sınağını keçirəcək.
Türkiyə vaxtı ilə saat 22:20-də başlanacaq yoxlama zamanı radio və televiziya yayımlarında təxminən bir dəqiqəlik sınaq mesajı yayımlanacaq. Rəsmi məlumata əsasən, məqsəd sistemin texniki işləkliyini yoxlamaqdır.
Mesajda bunun sadəcə sınaq olduğu bildiriləcək və vətəndaşlardan hər hansı tədbir görmək tələb olunmayacaq. Bu dəfə yoxlama mobil telefonlara göndərilən simsiz fövqəladə xəbərdarlıqları əhatə etməyəcək.
Qeyd edək ki, bu sınağın yaxınlaşan elektrik kəsintisi və ya hər hansı fövqəladə hadisənin əlaməti olduğuna dair rəsmi məlumat yoxdur.
Avropa sakinlərinə ilk 72 saat üçün xüsusi hazırlıq tövsiyəsi
Avropa Komissiyası noyabrın 3-də qitə üzrə fövqəladə vəziyyətlərə hazırlığı artırmaq məqsədilə yeni tövsiyələrini açıqlayıb.
Yeni yanaşmaya əsasən, hər bir ailə mümkün böhran zamanı ilk 72 saat ərzində əsas ehtiyaclarını müstəqil şəkildə qarşılaya bilməlidir.
Tövsiyələrdə fövqəladə hallar üçün xüsusi çanta hazırlanması, evdə ərzaq və digər vacib ləvazimatların saxlanılması, məktəblərdə hazırlıq təlimlərinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bundan başqa, əlilliyi olan şəxslərin ehtiyaclarının da fövqəladə vəziyyət planlarında nəzərə alınması tələb olunur.
Bu təşəbbüs Avropa İttifaqının 2025-ci ildə elan etdiyi Hazırlıq Birliyi Strategiyasının davamıdır. Sənəddə müharibə və geosiyasi qarşıdurmalarla yanaşı, kiberhücumlar, epidemiyalar, təbii fəlakətlər və mühüm infrastruktur obyektlərinə qarşı təxribatlar da mümkün təhlükələr sırasında göstərilir.
Norveçdən qeyri-adi çağırış: Hər kəs bir həftəlik ehtiyat toplasın
Norveçdə mülki müdafiə və fövqəladə hallar üzrə məsul qurum vətəndaşlara ən azı yeddi gün ərzində öz ehtiyaclarını qarşılaya biləcək ehtiyat hazırlamağı tövsiyə edir.
Qurumun xəbərdarlığında elektrik enerjisinin, su təchizatının, internetin, mobil rabitənin və hətta ödəniş sistemlərinin fəaliyyətinin dayana biləcəyi ssenarilər nəzərə alınıb.
Tövsiyələrə görə, hər bir insanın ən azı 20 litr içməli su ehtiyatı olmalıdır. Bundan başqa, ailələr gündəlik həyatın uzun müddət pozulması ehtimalını nəzərə alaraq əvvəlcədən plan qurmalıdırlar.
Norveç rəsmiləri bu hazırlığın yalnız müharibə təhlükəsi ilə əlaqəli olmadığını bildirirlər. Güclü hava hadisələri, epidemiyalar, texniki qəzalar və təxribatlar da insanların adi həyatını iflic edə bilər.
Almaniyada 10 günlük ərzaq ehtiyatı tövsiyə edilir
Almaniyanın Federal Mülki Müdafiə və Fəlakətlərə Yardım İdarəsi daha uzunmüddətli hazırlıq planı təklif edir. Qurum ailələrə mümkün qədər 10 gün ərzində özlərini təmin edə biləcək ərzaq və zəruri ləvazimat saxlamağı məsləhət görür.
Lakin bu qədər ehtiyatı dərhal toplamaq mümkün deyilsə, ilkin mərhələdə üç günlük ehtiyatla başlamaq tövsiyə olunur.
Siyahıda ərzaq, içməli su, dərmanlar, işıqlandırma və isinmə vasitələri xüsusi yer tutur. Almaniya qurumu vurğulayır ki, bu tövsiyələr məcburi deyil və hər ailə öz imkanlarına, ehtiyaclarına uyğun hazırlıq görməlidir.
Avropa ölkələri niyə indidən həyəcan təbili çalır?
Avropada yayılan bu tövsiyələrin əsas məqsədi insanları qorxutmaq deyil, mümkün böhran zamanı hazırlıqsız qalmağın qarşısını almaqdır.
Avropa Komissiyası diqqəti yalnız ailələrin evdə ehtiyat saxlamasına deyil, dövlət qurumlarının da fövqəladə vəziyyətlərdə fəaliyyətini davam etdirməsinə yönəldir.
Planın əsas məntiqi belədir: hər hansı böhran baş verərsə, xilasetmə qrupları və dövlət xidmətləri tam gücü ilə işə başlayana qədər insanlar ən azı ilk günlərdə özlərinin və ailələrinin əsas ehtiyaclarını qarşılaya bilməlidirlər.
Beləliklə, Avropada üç günlük, yeddi günlük və hətta 10 günlük ehtiyat çağırışları vahid təhlükəsizlik yanaşmasının bir hissəsinə çevrilir.
\\ Aydan Bünyatova, Editor.az