Azərbaycanda yerli idarəetmə sisteminin yenilənməsi ilə bağlı müzakirələr zaman-zaman gündəmə gəlir. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Prezidentin xüsusi nümayəndələri institutunun tətbiqi ölkədə yeni idarəetmə modelinə keçidin mümkünlüyü ilə bağlı sualları artırıb.
Bəs Azərbaycanda icra hakimiyyətlərinin mərhələli şəkildə ləğv edilərək yeni idarəetmə modelinin tətbiqi mümkündürmü?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan Ağ Partiyasının sədri Tural Abbaslı bildirib ki, belə bir idarəetmə modelinə keçidlə bağlı müxtəlif vaxtlarda müzakirələr və açıqlamalar səsləndirilib.
Onun sözlərinə görə, xüsusilə 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra bu istiqamətdə müəyyən fikirlər ifadə olunub:
“2020-ci ildə, 44 günlük müharibədən sonra Prezidentin çıxışlarında da bu məsələ ilə bağlı müəyyən fikirlər səsləndirilib. Gələcəkdə yeni idarəetmə metoduna keçidin mümkünlüyü müzakirə olunub. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə isə icra başçılarından fərqli olaraq, paralel şəkildə Prezidentin xüsusi nümayəndələri institutu fəaliyyət göstərir. Hazırda həmin nümayəndələr öz fəaliyyətlərini davam etdirirlər”.
Partiya sədri qeyd edib ki, icra hakimiyyətlərinin ləğvi və yeni idarəetmə modelinin tətbiqi üçün hüquqi dəyişikliklərə ehtiyac yarana bilər:
“Bunun üçün Konstitusiyaya dəyişiklik edilməlidir və referendum keçirilməsi zəruridir. Eyni zamanda, yeni idarəetmə modelinə keçid prosesinə artıq başlanması mümkündür. Bu dəyişiklik ya mərhələli şəkildə həyata keçirilməli, ya da birdəfəlik reallaşdırılmalıdır”.
Tural Abbaslı hesab edir ki, əsas məsələ yalnız icra hakimiyyətlərinin adının və ya strukturunun dəyişdirilməsi deyil. Onun fikrincə, həyata keçiriləcək islahatların real nəticəsi və cəmiyyət üçün yaratdığı fayda əsas meyar olmalıdır.
“Əsas məsələ bu dəyişikliklərin insanların gündəlik həyatına və dövlətin rifahına, inkişafına nə dərəcədə fayda verəcəyidir. Əgər yanaşma dəyişmirsə, idarəetmə fəlsəfəsi eyni qalırsa və ya həmin vəzifəyə təyin olunan şəxslərin dünyagörüşü dəyişmirsə, o zaman həmin şəxs icra başçısı əvəzinə icra nümayəndəsi də ola bilər. Nəticə etibarilə mahiyyət dəyişməyəcək”.
Ağ Partiyasının sədri icra hakimiyyətləri ilə bağlı mövcud problemlərin yalnız strukturun və vəzifə adlarının dəyişdirilməsi ilə həll olunmayacağını vurğulayıb. O, müxtəlif illərdə korrupsiya ittihamları ilə bir sıra icra başçılarının həbs edildiyini xatırladaraq, idarəetmə sistemində daha fundamental dəyişikliklərə ehtiyac olduğunu bildirib.
Tural Abbaslının sözlərinə görə, bu baxımdan yalnız vəzifənin adının və ya səlahiyyətlərin dəyişdirilməsi idarəetmədə mövcud problemlərin həlli üçün kifayət deyil:
“Bu baxımdan vəzifənin adının, yaxud səlahiyyətlərin dəyişdirilməsi öz-özlüyündə müsbət nəticə verəcək həll yolu deyil. Əsas dəyişiklik idarəetmə yanaşmasında, hesabatlılıqda, məsuliyyətdə və həmin vəzifələrə seçilən şəxslərin fəaliyyət prinsipində olmalıdır”.