Müasir dövrdə sosial şəbəkələrin həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi ilə birlikdə, estetik cərrahiyyə və bədən şəkilləndirmə əməliyyatları da tamamilə yeni bir müstəviyə daşınıb. İllər öncə gizli şəkildə edilən və ya təbii qüsurların aradan qaldırılmasına xidmət edən bu əməliyyatlar artıq kütləvi şəkildə reklam olunan, açıq-saçıq kadrlarla nümayiş etdirilən bir şou halını alıb. Bəzi həkimlər və ya estetik mərkəzlər bədənin hər formasını, açıq-aşkar detallarını sosial şəbəkələrdə tirajlayaraq izləyici toplamağa, populyarlıq qazanmağa çalışırlar. Qadının razı olub-olmaması, etik çərçivələr və ya milli dəyərlər isə təəssüf ki, bu yarışın kölgəsində qalır.
Bəs görəsən, bədən şəkilləndirmə əməliyyatlarının bu şəkildə açıq formada təbliği və reklam olunması cəmiyyətdə hansı fəsadlar törədir? İnsanların psixologiyasına, xüsusilə də gənc nəslin estetik anlayışına bu cür vizual basqılar necə təsir edir? Ailə institutlarının zədələnməsi, mənəvi dəyərlərin deformasiyaya uğraması və sosial münasibətlərdə yaranan boşluqlar artıq həyəcan təbili çalmağı tələb edir. Estetik gözəllik adı altında yayılan bu görüntülər cəmiyyətdə sağlam düşüncəni kölgədə qoyur və süni gözəllik standartlarını diktə edir.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu qeyd edib ki, estetik cərrahiyyə adı altında sosial şəbəkələrdə gedən bu açıq-saçıq nümayişlər cəmiyyətin mənəvi təməllərinə ciddi zərbə vurur:
“Bu gün bəzi estetik cərrahların öz işlərini həddindən artıq vulqar və açıq formalarda, etik çərçivələri tamamilə unudaraq nümayiş etdirməsi cəmiyyətdə ciddi psixoloji və sosial deformasiyalara yol açır. Qadın bədəninin bu şəkildə obyektivləşdirilməsi və hər kəsin gözü önündə tirajlanması ailə institutuna, milli-mənəvi dəyərlərə qarşı hörmətsizlikdir. İnsanlar getdikcə təbii gözəllik anlayışını unudur, süni və qabardılmış standartların ardınca qaçırlar. Bu isə gənclərdə komplekslərin yaranmasına və mənəvi dəyərlərin aşınmasına səbəb olur”.
Onun sözlərinə görə, bu prosesin qarşısının alınması üçün təkcə qadağalar deyil, eyni zamanda ictimai qınaq və maarifləndirmə işləri də gücləndirilməlidir:
“Cəmiyyət olaraq biz bu cür neqativ meyillərə qarşı sərt mövqe sərgilməliyik. Estetik əməliyyat bir tibbi zərurət və ya şəxsi seçim ola bilər, lakin onun kütləvi şəkildə erotikizə edilərək təbliğ olunması əxlaqi normativləri dağıdır. Əgər bu tendensiya belə davam edərsə, gələcəkdə sosial münasibətlərdə daha dərin böhranlarla üzləşə bilərik”.
Məsələnin hüquqi tərəfi ilə bağlı açıqlama verən hüquqşünas Natiq Ələsgərov qeyd edib ki, reklam qanunvericiliyi və tibbi etika baxımından bu cür halların tənzimlənməsi üçün mövzu kifayət qədər ciddi hüquqi qiymət tələb edir:
“Azərbaycan qanunvericiliyində reklam və media vasitəsilə ictimai əxlaq qaydalarına zidd, insan ləyaqətini alçaldan və ya erotik elementlər ehtiva edən görüntülərin yayılması ilə bağlı məhdudiyyətlər mövcuddur. Estetik cərrahların bədən hissələrini açıq şəkildə reklam etməsi və bunu kütləvi auditoriyaya ötürməsi bir çox hallarda reklam haqqında qanunvericiliyin və peşə etikası kodekslərinin pozulması deməkdir”.
O, bildirib ki, qanunvericilikdə bu sahəyə nəzarət mexanizmləri daha da sərtləşdirilməlidir:
“Həkimlərin və ya tibb müəssisələrinin reklam fəaliyyəti müəyyən çərçivələrlə tənzimlənməlidir. Etik norma kənara qoyularaq edilən hər cür şou xarakterli təbliğat hüquqi müstəvidə cəzasız qalmamalıdır. Səhiyyə Nazirliyi və müvafiq qurumlar bu məsələyə ciddi nəzarət etməli, qanun pozuntusuna yol verən tibb işçiləri barəsində lisenziyanın ləğvinə qədər sərt tədbirlər görməlidirlər”.