Valideynlərin uşağın nitq inkişafında gecikməni fərdi inkişaf xüsusiyyətindən və daha ciddi nevroloji pozuntulardan ayırd etməsi vacibdir. Bəzi uşaqlar həmyaşıdlarından gec danışmağa başlaya bilər və bu, hər zaman sağlamlıq problemi anlamına gəlmir. Lakin nitq gecikməsi digər inkişaf xüsusiyyətləri ilə müşayiət olunursa və ya uşaq əvvəllər qazandığı bacarıqları itirirsə, mütəxəssisə müraciət etmək zəruridir.
Editor.az xəbər verir ki, nevroloq Natalya Erşovanın sözlərinə görə, nitqin gec inkişaf etdiyi hallarda uşağın digər bacarıqları da nəzərə alınmalıdır. Əgər uşaq üç yaşına qədər yaşına uyğun əsas bacarıqları, o cümlədən yeriməyi və kublardan fiqurlar qurmağı mənimsəyibsə, ona ünvanlanan nitqi anlayır, verilən tapşırıqları yerinə yetirir və daha əvvəl qazandığı bacarıqları qoruyub saxlayırsa, bu vəziyyət fərdi inkişaf xüsusiyyəti ilə əlaqəli ola bilər.
Mütəxəssis daha gec danışmağa başlamağın irsi faktorlarla da bağlı ola biləcəyini qeyd edib. Valideynlərdən birinin uşaqlıqda gec danışması övladda da oxşar inkişaf xüsusiyyətinin müşahidə olunmasına səbəb ola bilər.
Bununla yanaşı, həkim valideynlərin diqqət yetirməli olduğu bir sıra əlamətləri də sadalayıb. Körpənin 3-4 aylığında səslənməməsi, 8 aylığında isə “ma”, “pa”, “ba” kimi hecaları deməməsi narahatedici göstəricilər hesab olunur. Bir yaş yarımda uşağın ona ünvanlanan nitqi anlamaması, barmağı ilə istədiyi əşyanı göstərməməsi və adına reaksiya verməməsi də mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Xüsusilə nitq bacarıqlarının geriləməsi ciddi siqnal hesab olunur. Uşaq əvvəllər danışıb, daha sonra danışmağı dayandırıbsa, bu, normal inkişaf prosesi kimi qəbul edilməməli və nevroloji müayinə aparılmalıdır.
Mütəxəssis bildirib ki, nitq prosesində beynin müxtəlif nahiyələri, beyincik və sinir sistemi iştirak edir. Buna görə nitq inkişafındakı gecikmə hipoksiya, funksional pozuntular, neyroinfeksiya və ya gizli epilepsiya kimi səbəblərlə əlaqəli ola bilər və belə hallarda tibbi müayinə və nəzarət tələb olunur.
Həkimin diqqət çəkdiyi digər əlamətlər arasında uşağın sözlər deməsinə baxmayaraq jestlərdən istifadə etməməsi, göz təması qurmaması və mimikasının zəif olması da var. Belə əlamətlər müşahidə edildikdə autizm spektr pozuntusu ehtimalı da nəzərdən keçirilməlidir.
Nitq gecikməsi ilə yanaşı, 2,5 yaşdan sonra barmaqlarının ucunda yerimə, əşyaların əlindən tez-tez düşməsi, reflekslərdə asimmetriya və qaçarkən başını aşağı əyməsi kimi xüsusiyyətlər də nevroloji pozuntuların göstəricisi ola bilər.
//Gülnarə Abasova, Editor.az