Səudiyyə Ərəbistanı Türkiyəyə öz ərazisində hərbi baza yaratmaqla bağlı təklif irəli sürüb. Təklifin reallaşacağı təqdirdə yeni bazanın Türkiyənin Qətərdəki hərbi obyektinə bənzər model əsasında fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutula bilər.
Editor.az-ın “Hürriyet” qəzetinə istinadən verdiyi məlumata görə, təşəbbüs Türkiyənin xarici ölkələrdə hərbi mövcudluğunun genişləndirilməsi istiqamətində müzakirə olunan məsələlərdən biridir.
Türkiyənin Səudiyyə Ərəbistanında bazası yaradıla bilər
Türkiyənin Qətərdəki hərbi bazası 2015-ci ildə iki ölkə arasında imzalanmış saziş əsasında fəaliyyətə başlayıb. Açıq mənbələrdəki məlumatlara görə, həmin bazada təxminən 3 min türk hərbçisi xidmət edir. Burada birgə hərbi təlimlər keçirilir, həmçinin Qətər ordusunun şəxsi heyətinin hazırlığı həyata keçirilir.
Səudiyyə Ərəbistanında oxşar hərbi obyektin yaradılması isə bir sıra hüquqi və siyasi prosedurlardan asılıdır. Məsələnin Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında müdafiə əməkdaşlığını nəzərdə tutan Məkkə müqaviləsi ilə əlaqəli şəkildə nəzərdən keçirilə biləcəyi bildirilir.
Məlumata əsasən, sənəd parlamentin xarici işlər komissiyasından keçib. Növbəti mərhələdə onun parlamentdə təsdiqlənməsi gözlənilir. Bundan əlavə, türk hərbçilərinin xaricə göndərilməsi üçün müvafiq mandatın verilməsi və zərurət yaranarsa, hərbi bazanın yaradılmasına dair ayrıca sənədin qəbul edilməsi tələb oluna bilər.
Türkiyə xaricdəki hərbi mövcudluğunu genişləndirmək istəyir
“Hürriyet” qəzetinin yazdığına görə, Türkiyə yeni təhlükəsizlik yanaşması çərçivəsində Afrika və Asiya başda olmaqla müxtəlif bölgələrdə hərbi iştirakını artırmaq imkanlarını nəzərdən keçirir. Bunun ikitərəfli sazişlər və beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmləri vasitəsilə həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
Məlumatda bu yanaşmanın mümkün səbəblərindən biri kimi ABŞ-nin 2027–2028-ci illərdə Yaxın Şərqdə birbaşa hərbi iştirakını azaltmaq planları göstərilir.
Qəzetin şərhinə görə, Ankara hərbi imkanlarından təkcə ölkə sərhədlərinin müdafiəsi üçün deyil, həm də müxtəlif regionlarda təhlükəsizlik maraqlarını qorumaq, çəkindirici gücünü artırmaq və diplomatik mövqelərini möhkəmləndirmək məqsədilə istifadə etməyə çalışır.
Türkiyənin hansı ölkələrdə hərbi bazaları var?
Mənbənin məlumatına görə, Türkiyənin 12 ölkədə hərbi bazaları və ya hərbi obyektləri mövcuddur. Ən böyük hərbi kontingent Şimali Kiprdə yerləşir və onun sayının 30 mindən çox olduğu bildirilir.
Türkiyənin hərbi mövcudluğunun olduğu digər ərazilər sırasında Qətər, İraq, Suriya, Somali və Liviya da yer alır.
Səudiyyə Ərəbistanında yeni hərbi baza yaradılması ilə bağlı təklifin yekun nəticəsi isə müvafiq siyasi qərarlardan və hüquqi prosedurlardan asılı olacaq. Hələlik bazanın yaradılması ilə bağlı yekun qərarın qəbul edildiyi barədə məlumat yoxdur.