ABŞ və Avropa ölkələri Ukrayna müharibəsinin başa çatdırılması üçün yeni ortaq sülh təklifi üzərində işləyirlər. Plan çərçivəsində ərazi güzəştləri müqabilində həm Kiyevə, həm də Moskvaya iqtisadi və maliyyə üstünlüklərinin təqdim edilməsi nəzərdən keçirilir.
Editor.az “The Washington Post” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, diplomatlar münaqişənin həlli üçün tərəflərə daha cəlbedici şərtlər təklif etməyi planlaşdırırlar.
Məlumata görə, hazırlanan təşəbbüs dörd əsas istiqaməti əhatə edir. Bunlara Ukraynanın bərpası, təhlükəsizlik təminatları, iqtisadi əməkdaşlıq və atəşkəsin əldə olunması daxildir.
Ukraynanın bərpası üçün maliyyə mexanizmi yaradılacaq
Təklifin ilk istiqaməti müharibədən zərər çəkmiş Ukraynanın yenidən qurulması ilə bağlıdır. Dünya Bankı və “BlackRock” şirkətinin Ukraynanın bərpasına yönələcək xüsusi maliyyə mexanizminin yaradılması üzərində işlədiyi bildirilir.
Bu mexanizm çərçivəsində ölkənin bərpa ehtiyaclarının qarşılanması, eləcə də həlak olanların və yaralananların ailələrinə təzminat ödənilməsi məsələləri nəzərdən keçirilir. Məlumata əsasən, Kiyevdən bu istiqamətdə tələb olunan xərclərin hesablanması istənilib.
Ukraynaya NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər təminat təklif olunur
Planın ikinci mühüm istiqaməti Ukraynanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsidir. Təklifə əsasən, ölkəyə qarşı mümkün hücum zamanı NATO-nun kollektiv müdafiə prinsipinin 5-ci maddəsinə bənzər hərbi cavab mexanizminin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Bu yanaşmanın Ukraynanın gələcək təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların azaldılmasına xidmət edəcəyi bildirilir.
Rusiya qazı və nefti ilə bağlı müzakirələr gündəmdədir
Sülh təşəbbüsünün iqtisadi hissəsində Rusiya enerji resurslarının Avropaya nəqli məsələsi də yer alır. Müzakirə olunan variantlardan biri Rusiya neftinin və qazının Avropaya çatdırılması üçün boru kəmərlərinin fəaliyyətinin davam etdirilməsidir.
Bununla yanaşı, enerji satışından əldə ediləcək gəlirlərin Moskva və Kiyev arasında bölüşdürülməsi, həmçinin Rusiyaya qarşı tətbiq olunan sanksiyaların ləğvi məsələlərinin müzakirəsi nəzərdə tutulur.
Təmas xətti boyunca atəşkəs nəzərdə tutulur
Təklifin dördüncü istiqaməti mövcud təmas xətti boyunca atəşkəsin təmin edilməsidir. Bu bənd münaqişə tərəfləri arasında hərbi əməliyyatların dayandırılması üçün mümkün mexanizmi əhatə edir.
Bununla belə, təqdim olunan məlumatlara əsasən, plan hələ müzakirə mərhələsindədir. Təşəbbüsün tərəflər tərəfindən qəbul edilib-edilməyəcəyi və ərazi məsələlərinin necə həll olunacağı barədə yekun qərar açıqlanmayıb.