Almaniyanın Saksoniya-Anhalt federal torpağında keçirilən parlament seçkiləri ölkənin siyasi gündəmində ciddi rezonans doğurub. Sağ yönümlü “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyası seçkilərdə 43,8 faiz səs toplayaraq böyük fərqlə qalib gəlib və federal torpaq seçkilərində tarixinin ən yüksək nəticəsini göstərib.
Editor.az xəbər verir ki, sentyabrın 6-da keçirilən seçkilərin ilkin yekun nəticələrinə əsasən, AfD 576 mindən çox səs əldə edib. Bununla da partiyanın 2021-ci ildəki 20,8 faizlik nəticəsi iki dəfədən çox artıb. AfD Saksoniya-Anhalt parlamentində 83 yerdən 39-nu əldə edib. Lakin partiya hökuməti təkbaşına formalaşdırmaq üçün tələb olunan 42 mandatlıq mütləq çoxluğu qazana bilməyib.
Seçkilərin ən diqqətçəkən nəticələrindən biri Almaniyanın əsas siyasi qüvvələrindən olan Xristian Demokrat İttifaqının (CDU) ciddi geriləməsi olub. Kansler Fridrix Merzin rəhbərlik etdiyi CDU 17,2 faiz səs toplayaraq ikinci yerdə qərarlaşıb. Bu, partiyanın Saksoniya-Anhaltda indiyədək qeydə aldığı ən zəif nəticədir. CDU əvvəlki seçkidə 37,1 faiz səs toplamışdı.
Sosial Demokrat Partiyası (SPD) 9,3 faizlə üçüncü, Yaşıllar 8,9 faizlə dördüncü, Sol Partiya isə 8,6 faizlə beşinci olub. Səhrə Vagenknext İttifaqı (BSW) 5,3 faiz səs toplayaraq parlamentə daxil olmağı bacarıb. Azad Demokrat Partiyası (FDP) isə 2,6 faiz nəticə ilə 5 faizlik seçki baryerini keçə bilməyib.
Seçkilərin yekun nəticələrinə görə AfD 39, CDU 15, SPD, Yaşıllar və Sol Partiya hərəyə 8, BSW isə 5 mandat əldə edib. Beləliklə, parlamentdə hökumətin formalaşdırılması üçün mürəkkəb siyasi danışıqların aparılması gözlənilir.
AfD seçki kampaniyası zamanı əsas məqsədinin təkbaşına hökumət qurmaq olduğunu açıqlamışdı. Lakin partiyanın mütləq çoxluq əldə edə bilməməsi bu planı reallaşdırmağa imkan verməyib. AfD-nin hökumət formalaşdırması üçün başqa siyasi qüvvənin dəstəyinə ehtiyacı var.
Almaniyanın əsas siyasi partiyaları isə uzun müddətdir AfD ilə əməkdaşlıqdan imtina edən “siyasi sədd” siyasətini müdafiə edir. CDU, SPD, Yaşıllar və Sol Partiya AfD ilə koalisiya qurmayacaqlarını bildiriblər. Bu vəziyyətdə hökumətin formalaşdırılması üçün alternativ siyasi kombinasiya tapılması zərurəti yaranır.
Seçkidən sonra diqqətlər xüsusilə BSW-yə yönəlib. Parlamentə beş deputatla daxil olan bu siyasi qüvvə AfD ilə müəyyən məsələlərdə danışıqlara açıq olduğunu bildirib. Bununla belə, BSW-nin AfD namizədini baş nazir vəzifəsinə dəstəkləyib-dəstəkləməyəcəyi hələ məlum deyil.
AfD-nin namizədi Ulrix Ziqmund seçkinin nəticəsini tarixi hadisə kimi qiymətləndirib və partiyasının hökuməti formalaşdırmaq üçün mandat aldığını bildirib. AfD-nin milli səviyyədə rəhbər şəxsləri də nəticəni Almaniya siyasətində mühüm dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndiriblər.
Saksoniya-Anhalt seçkiləri seçici fəallığının yüksək olması ilə də diqqət çəkib. Seçkilərdə iştirak 77,8 faiz təşkil edib. Bu göstərici 2021-ci ildəki 60,3 faizlə müqayisədə əhəmiyyətli artım deməkdir və federal torpaqda Almaniyanın birləşməsindən sonra qeydə alınan ən yüksək seçici fəallıqlarından biridir.
Seçkilərin nəticəsi Almaniyada AfD-nin xüsusilə ölkənin şərqində siyasi çəkisinin sürətlə artdığını göstərir. Bununla belə, partiyanın seçkidə birinci olması avtomatik olaraq hökuməti formalaşdıracağı anlamına gəlmir. AfD-nin digər əsas siyasi qüvvələrlə əməkdaşlıq imkanlarının məhdudluğu Saksoniya-Anhaltda hökumətin qurulmasını mürəkkəbləşdirir.
Beləliklə, seçkilərdən sonra əsas sual AfD-nin deyil, onunla əməkdaşlıq etməyən digər siyasi qüvvələrin hansı formatda hökumət formalaşdıra biləcəyi olacaq. Saksoniya-Anhaltda yaranmış siyasi mənzərə qarşıdakı günlərdə Almaniya siyasətində yeni koalisiya müzakirələrinə və mümkün siyasi dəyişikliklərə yol aça bilər.
//Gülnarə Abasova, Editor.az