İspaniyanın Xaen Universitetinin tədqiqatçıları bədən vəziyyətinin ağrı hissinə təsirini araşdırıblar.

Editor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Psychophysiology” elmi jurnalında dərc olunub.

Eksperimentdə 83 sağlam tələbə iştirak edib. İştirakçıların ağrıya həssaslığı oturaq, ayaqüstə və uzanmış vəziyyətlərdə yoxlanılıb. Bunun üçün xüsusi cihaz — alqometr vasitəsilə dırnağa təzyiq göstərilib. Eyni zamanda iştirakçıların arterial təzyiqi, ürəyin hər döyüntüdə vurduğu qan həcmi və təzyiqi tənzimləyən barorefleks mexanizminin həssaslığı ölçülüb.

Nəticələr göstərib ki, uzanmış vəziyyətdə insanların ağrı həddi və ağrıya dözümlülüyü ayaqüstə olduqları vəziyyətlə müqayisədə daha yüksəkdir. Orta gücdə təzyiq tətbiq edildikdə iştirakçılar ayaqüstə olarkən ağrını oturduqları və ya uzandıqları vəziyyətə nisbətən daha güclü hiss ediblər.

Alimlər bu fərqi qismən arterial təzyiqdəki dəyişikliklərlə izah edirlər. Ayağa qalxarkən sistolik arterial təzyiq və ürəyin hər döyüntüdə vurduğu qan həcmi azalır, uzanmış vəziyyətdə isə bu göstəricilər yüksəlir. Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, daha yüksək arterial təzyiq daha zəif ağrı hissi ilə əlaqəli ola bilər.

Tədqiqatın rəhbəri Qustavo Reyes del Paso bildirib ki, arterial təzyiqin yüksəlməsinin ağrı hissini zəiflədə bilməsi barədə ictimaiyyət arasında məlumatlılıq aşağıdır. Onun sözlərinə görə, kəskin ağrı zamanı uzanmaq ağrının yüngülləşməsinə kömək edə bilər.

Bu prosesin mümkün izahlarından biri barorefleks mexanizmidir. Arterial təzyiq yüksəldikdə qan damarlarındakı reseptorlar beyinə siqnallar göndərir. Bu siqnalların ağrının qavranılmasını zəiflədən mexanizmlərlə də əlaqəli olduğu düşünülür. Bu, insanın qəfil ağrı hiss etdikdə instinktiv olaraq oturmaq və ya uzanmaq istəməsini qismən izah edə bilər.

Bununla belə, alimlər araşdırmanın müəyyən məhdudiyyətləri olduğunu vurğulayırlar. İştirakçıların əsasən gənc, sağlam və qadınlardan ibarət olması, eləcə də onların normal və ya aşağı arterial təzyiqə malik olmaları nəticələrin bütün insanlara şamil edilməsini çətinləşdirir. Yaşlı insanlarda, hipertoniya xəstələrində və xroniki ağrıdan əziyyət çəkən şəxslərdə nəticələr fərqli ola bilər.

Tədqiqatda bədən vəziyyətlərinin yoxlanılma ardıcıllığının təsadüfi seçilməməsi də nəticələrin qiymətləndirilməsində nəzərə alınmalı məqamdır.

Beləliklə, araşdırma bədən vəziyyəti, arterial təzyiq və ağrı hissi arasında əlaqənin olduğunu göstərir. Lakin uzanmaq ağrının səbəbini aradan qaldırmır və güclü, qəfil və ya davamlı ağrı zamanı tibbi yardımın əvəzi hesab edilməməlidir.

//Gülnarə Abasova, Editor.az