Beynəlxalq alimlər qrupu saçın uzanma mexanizmi ilə bağlı uzun illər elmi ictimaiyyətdə qəbul edilən təsəvvürün doğru olmadığını müəyyən edib. Araşdırmanın nəticələrinə görə, saç kökünün yaratdığı təzyiq deyil, xarici kök qişasının hüceyrələrinin aktiv hərəkəti saçın uzanmasını təmin edir.

Editor.az nəticələri Nature Communications jurnalında dərc olunub.

İndiyədək hesab edilirdi ki, saç follikulunun aşağı hissəsində yerləşən saç soğanağında hüceyrələrin çoxalması nəticəsində yaranan təzyiq saç telini yuxarı doğru itələyir. Lakin yeni araşdırma bu nəzəriyyəni təkzib edib.

Alimlər hüceyrə bölünməsini xüsusi preparatlar vasitəsilə dayandıraraq bunun saçın uzanmasına təsirini araşdırıblar. Gözləntilərin əksinə olaraq, hüceyrələrin bölünməsi dayandırıldıqdan sonra belə saçın uzanması davam edib. Ancaq hüceyrələrin hərəkətini təmin edən aktin zülalının fəaliyyəti pozulduqda saçın böyümə sürəti 80 faizdən çox azalıb. Bu isə göstərib ki, saçın uzanmasının əsas hərəkətverici qüvvəsi hüceyrələrin mexaniki hərəkətidir.

Flüoresan mikroskopiya ilə aparılan əlavə müşahidələr zamanı müəyyən edilib ki, xarici kök qişasının hüceyrələri follikul boyunca spiral şəkildə aşağı istiqamətdə hərəkət edir. Məhz bu hərəkət saç telini yuxarı çəkən mexaniki qüvvə yaradır. Tədqiqat müəllifləri bu prosesi boltun fırlanan qoz vasitəsilə irəliləməsinə bənzədiblər.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu kəşf saçın böyümə mexanizmi haqqında mövcud elmi yanaşmanı dəyişə və alopesiya (keçəlləşmə) xəstəliyinin müalicəsində yeni metodların hazırlanmasına şərait yarada bilər. Əgər saç tökülməsi hüceyrələrin məhv olması ilə yanaşı, onların hərəkət qabiliyyətinin pozulması ilə də əlaqədardırsa, gələcək müalicə üsulları da fərqli hədəflərə yönəldilə bilər.

//Gülnarə Abasova, Editor.az