Avropa İttifaqı süni intellekt texnologiyalarının yaratdığı təhlükələri nəzərə alaraq bu sahədə hüquqi tənzimləməni gücləndirir. Yeni yanaşmaya əsasən, süni intellekt sistemlərinin insanlara və cəmiyyətə yarada biləcəyi risklər artdıqca onların istifadəsinə dair öhdəliklər də sərtləşir.
Editor.az-ın APA-ya istinadən məlumatına görə, bu barədə Avropa İttifaqının Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin beynəlxalq yardım və əməkdaşlıq üzrə məsul əməkdaşı Məryəm Hacı-İsmayılova Bakıda keçirilən informasiya təhlükəsizliyi rəhbərlərinin VIII Zirvə Toplantısında danışıb.
Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqının süni intellekt və kibertəhlükəsizlik siyasəti iki əsas istiqamətə söykənir.
Süni intellektə nəzarət necə həyata keçiriləcək?
Birinci istiqamət 2024-cü ildə qəbul edilmiş Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktıdır (AI Act). Bu sənəd süni intellekt sistemlərinin yaratdığı risklərə əsaslanan hüquqi çərçivə müəyyənləşdirir.
Məryəm Hacı-İsmayılovanın bildirdiyinə görə, 2024-cü il avqustun 1-də qüvvəyə minən akt könüllü korporativ qaydalarla kifayətlənmir, süni intellektdən istifadə zamanı yerinə yetirilməli hüquqi tələblər də müəyyən edir.
Əsas prinsip sistemlərin mümkün təsirlərinin qiymətləndirilməsidir. Süni intellektin insan hüquqlarına, sağlamlığa və təhlükəsizliyə təsiri nə qədər ciddi ola bilərsə, onun tətbiqinə qoyulan tələblər də bir o qədər sərt olur.
Aİ kibertəhlükəsizlik sahəsində də tədbirləri gücləndirir?
Avropa İttifaqının digər prioriteti kibertəhlükəsizlik və süni intellekt sahəsində müdafiə imkanlarının artırılması, eləcə də rəqəmsal sistemlərin dayanıqlılığının gücləndirilməsidir.
Çıxışda bu məqsədlə 2026-cı ilin iyulunda təqdim olunduğu bildirilən fəaliyyət planına da toxunulub.
Aİ nümayəndəsinin sözlərinə görə, qurum təhlükəsiz, dayanıqlı və insan mərkəzli süni intellekt mühitinin formalaşdırılmasını hədəfləyir. Bu istiqamətdə görülən işlər həm texnologiyaların məsuliyyətli istifadəsini təşviq etməyə, həm də beynəlxalq səviyyədə ümumi standartların formalaşmasına xidmət edir.
Beləliklə, Avropa İttifaqının yanaşmasında əsas məqsəd süni intellektin inkişafını məhdudlaşdırmaq deyil, onun yaratdığı riskləri hüquqi mexanizmlər vasitəsilə idarə etməkdir.