Antarktidada dəniz buzlarının sahəsi müşahidələr tarixində üçüncü ən aşağı qış maksimumuna enib. Alimlər vəziyyətin artıq gələcək üçün mümkün təhlükə deyil, hazırda müşahidə olunan ciddi problem olduğunu bildirirlər.
Antarktidada dəniz buzlarının səviyyəsi müşahidələr tarixində üçüncü ən aşağı qış göstəricisinə düşüb. Sentyabrın 14-də qeydə alınan mövsümi maksimum 17,59 milyon kvadrat kilometr təşkil edib. Bu göstərici uzunmüddətli orta göstəricidən təxminən 1 milyon kvadrat kilometr azdır.
Editor.az-ın məlumatına görə, son dörd ildə Antarktidada dəniz buzlarının ən aşağı qış maksimumları qeydə alınıb. Cənub Okeanı üzrə ekspert Ariane Purich bildirib ki, mövcud vəziyyət gələcəyin problemi deyil, artıq bu gün qarşılaşılan reallıqdır. Onun sözlərinə görə, dəniz buzları əvvəlki illərdə olduğu qədər geniş əraziləri əhatə etmir və bunun artıq ayrı-ayrı illərlə məhdudlaşan hadisə olmadığı görünür.
Dəniz buzları Yer kürəsinin iqlim sistemində mühüm rol oynamaqla yanaşı, Cənub Okeanında yaşayan canlılar üçün də vacib ekosistem təşkil edir. Buna görə buz örtüyünün azalması həm qütb ekosistemləri, həm də planetin iqlim balansı baxımından narahatlıq doğurur.
Sentyabrın sonunda dərc olunan başqa bir araşdırmada isə Yer kürəsinin ən böyük iki buz örtüyünün — Qrenlandiya və Antarktidanın — son 47 il ərzində 12 trilyon tondan çox buz itirdiyi bildirilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu proses nəticəsində dünya okeanının səviyyəsi təxminən 31,4 millimetr yüksəlib.
Araşdırmaya əsasən, buz itkisində əsas amil yalnız səthdə ərimə deyil. Okean sularının istiləşməsi də prosesdə mühüm rol oynayır. Tədqiqat qlyasioloq İnes Otosaki rəhbərliyi ilə aparılıb və dünyanın müxtəlif ölkələrindən 58 alim iştirak edib.
Alimlər 1979–2026-cı illər ərzində 27 peyk missiyası çərçivəsində əldə edilmiş 42 ayrı müşahidənin məlumatlarını bir araya gətiriblər. Tədqiqat nəticələri təxminən yarım əsr ərzində Yer kürəsinin qütb buzlarında baş verən dəyişikliklərin ən geniş mənzərələrindən birini ortaya qoyub.
Mütəxəssislər Antarktidadakı dəniz buzlarının azalmasını qlobal iqlim sistemində baş verən dəyişikliklərin mühüm göstəricilərindən biri hesab edirlər.
//Gülnarə Abasova, Editor.az